Ոսկու համաշխարհային շուկան գնային բարձր գոտում է․ աճ, թե՞ գերտաքացում

Համաշխարհային ոսկու շուկան շարունակում է պահպանել բարձր գների միջավայրը՝ 2026 թվականի սկզբին արձանագրելով կայունություն և նոր վերելքի սպասումներ։ Միջազգային հարթակներում մեկ տրոյական ունցիայի գինը պահպանվում է պատմական բարձր մակարդակների մոտ՝ պայմանավորված գլոբալ տնտեսական անորոշություններով, կենտրոնական բանկերի ակտիվ գնումներով և ներդրողների «անվտանգ ապաստան» փնտրելու միտումով։

Բարձր գներ՝ թույլ դոլարի և անորոշությունների ֆոնին

Շուկայի վերջին դինամիկան ցույց է տալիս, որ ոսկու պահանջարկը շարունակում է ուժեղ մնալ հատկապես այն պայմաններում, երբ ԱՄՆ դոլարը որոշակի թուլացում է ցուցաբերում, իսկ ներդրողները սպասում են ամերիկյան մակրոտնտեսական ցուցանիշների հրապարակումներին։

Տոկոսադրույքների շուրջ սպասումները շարունակում են առանցքային դեր խաղալ․ եթե ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգը գնա մեղմացման քաղաքականության, դա կարող է լրացուցիչ խթան հանդիսանալ ոսկու համար։

Կենտրոնական բանկերի գործոնը

Վերջին տարիներին կենտրոնական բանկերի կողմից ոսկու գնումները դարձել են գնի պահպանման առանցքային հենարան։ Զարգացող տնտեսությունների մի շարք երկրներ շարունակում են դիվերսիֆիկացնել պահուստները՝ նվազեցնելով դոլարային կախվածությունը։

Այս միտումը շուկայի մասնակիցների կողմից դիտվում է որպես միջնաժամկետ կայուն աջակցության գործոն։

Աճ, թե՞ պղպջակ

Շուկայի բարձր մակարդակները բնականաբար առաջացնում են հարց՝ արդյո՞ք ձևավորվում է ֆինանսական «պղպջակ»։

Վերլուծական չափորոշիչներով դասական պղպջակը բնութագրվում է զանգվածային էյֆորիայով, մանր ներդրողների սպեկուլյատիվ ներհոսքով և արագ, հիմնավորումից կտրված գնաճով։ Ներկայիս փուլում ոսկու շուկայում նման էյֆորիկ միջավայր չի արձանագրվում։

Գնի աճը պայմանավորված է հիմնականում կառուցվածքային գործոններով՝

• կենտրոնական բանկերի իրական ֆիզիկական գնումներով,

• աշխարհաքաղաքական լարվածությամբ,

• դոլարային ռիսկերի կառավարմամբ,

• տոկոսադրույքների հնարավոր նվազման սպասումներով։

Այնուամենայնիվ, շուկան գտնվում է գերգնահատման բարձր գոտում։ Ուժեղ մակրոտնտեսական տվյալների կամ դոլարի կտրուկ ամրապնդման դեպքում հնարավոր են 10–15% ուղղումներ։

Այսպիսով, ներկայիս փուլը ավելի ճիշտ է բնորոշել ոչ թե որպես «պղպջակ», այլ որպես գերտաքացած, բայց կառուցվածքային հիմքեր ունեցող աճային շուկա։

Ի՞նչն է որոշելու հետագա դինամիկան

Առաջիկա ամիսներին ոսկու գնի ուղղությունը կախված կլինի․

• ԱՄՆ գնաճի և աշխատաշուկայի տվյալներից,

• Դաշնային պահուստի տոկոսադրույքային քաղաքականությունից,

• դոլարի փոխարժեքից,

• կենտրոնական բանկերի պահուստային ռազմավարությունից,

• գլոբալ աշխարհաքաղաքական զարգացումներից։

Պատմական համեմատություն․ 2011, 2020 և 2026

Ոսկու շուկայի ներկա փուլը հաճախ համեմատվում է նախորդ երկու խոշոր վերելքների հետ՝ 2011 և 2020 թվականների բումերի։

 2011 թվական․ ֆինանսական ճգնաժամից հետո գագաթնակետ

2011 թվականին ոսկին հասավ այն ժամանակվա պատմական առավելագույնին՝ շուրջ 1,900 դոլար մեկ ունցիայի դիմաց։
Աճի հիմնական գործոններն էին․

• 2008–2009 թվականների գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքները

• ԱՄՆ և Եվրոպայի պարտքային խնդիրները

• զանգվածային քանակական մեղմացման (QE) ծրագրերը

Այդ փուլում շուկայում առկա էր նաև էյֆորիկ տրամադրություն, ինչից հետո գները մի քանի տարվա ընթացքում զգալիորեն նվազեցին։

 2020 թվական․ համավարակ և անորոշություն

COVID-19 համավարակի ժամանակ ոսկին կրկին դարձավ անվտանգ ապաստան։
Գինը բարձրացավ մինչև շուրջ 2,070 դոլար մեկ ունցիայի դիմաց։

Գլխավոր շարժիչներն էին․

• գլոբալ լոքդաուններ

• պատմական ցածր տոկոսադրույքներ

• տնտեսական անկման վախեր

• պետական խթանիչ ծրագրերի ծավալներ

2020 թվականի աճը ավելի կարճաժամկետ բնույթ ուներ և պայմանավորված էր շոկային իրադարձությամբ։

2026 թվական․ կառուցվածքային վերադասավորում

Ներկա փուլը տարբերվում է նախորդներից մի քանի կարևոր հանգամանքով․

 Աճը պայմանավորված է ոչ միայն ճգնաժամով, այլև կենտրոնական բանկերի համակարգային ռազմավարությամբ։
 Շուկան գործում է բազմաբևեռ աշխարհաքաղաքական միջավայրում։
 Դոլարից դիվերսիֆիկացիան դարձել է երկարաժամկետ միտում։

Եթե 2011-ը և 2020-ը պայմանավորված էին հիմնականում ճգնաժամային շոկերով, ապա 2026-ի փուլը ավելի շատ հիշեցնում է կառուցվածքային վերաձևավորման շրջան։

Ամփոփելով՝ ոսկին շարունակում է պահպանել իր դիրքը որպես գլոբալ ֆինանսական անորոշությունների պայմաններում վստահելի ակտիվ։ Միջնաժամկետ հեռանկարում շուկան մնում է աճային, սակայն կարճաժամկետ տատանումների ռիսկը պահպանվում է։